باریت حفاری چیست و چرا در صنعت نفت ضروری است؟
باریت حفاری (Drilling Grade Barite) یکی از مهمترین مواد وزندهنده در گل حفاری است و نقش اصلی آن کنترل فشار سازند در هنگام حفاری چاههای نفت و گاز است. باریت بهخاطر چگالی بالا، پایداری شیمیایی، قیمت مناسب و عدم وجود جایگزین اقتصادی، استانداردترین ماده در فرمولاسیون انواع گلهای حفاری محسوب میشود.
باریت یک کانی طبیعی از نوع سولفات باریم با فرمول BaSO₄ است و همین ساختار باعث شده چگالی طبیعی 4.1 تا 4.3 داشته باشد. اگر میخواهی درباره ویژگیها، ساختار، انواع خلوصها و کاربردهای دیگر این ماده بیشتر بدانی، در مقاله «باریت چیست» توضیح کامل دادهایم و میتوانی جزئیات دقیقتر را همانجا ببینی.
اهمیت باریت در کنترل فشار در حفاری
در فرآیند حفاری، اگر چگالی گل کمتر از فشار لایههای زمین باشد، چاه دچار Kick میشود و امکان فوران وجود دارد. باریت دقیقاً برای جلوگیری از این مشکل استفاده میشود. مهمترین نقشهای باریت در گل حفاری عبارتاند از:
افزایش وزن گل بدون تغییر شدید در ویسکوزیته
جلوگیری از Blowout
تثبیت دیواره چاه
ایجاد امکان حفاری در عمقهای بیشتر
بهینهسازی فشار و جلوگیری از ریزش سازند
به همین دلیل در تمام پروژههای حفاری، مصرف باریت یک بخش ثابت و حیاتی است.
مشخصات باریت مناسب حفاری
باریتی که برای حفاری استفاده میشود باید استاندارد API را پوشش دهد. ویژگیهای مورد انتظار از باریت حفاری عبارتاند از:
چگالی حداقل 4.1
کمتر از 3% باقیمانده روی الک 200 مش
غیرمحلول در آب و پایدار در ترکیبات گل
سختی کنترلشده برای جلوگیری از سایش تجهیزات
کمترین میزان ناخالصیهای محلول
در بازار، باریتی که مطابق این استاندارد باشد با نام باریت صنعتی یا API Barite شناخته میشود.
نقش باریت در فرمولاسیون انواع گل حفاری
عملکرد باریت در ترکیب گل حفاری فقط افزایش وزن نیست. چند ویژگی مهم باعث شده این ماده نسبت به سایر گزینهها برتری داشته باشد:
1. افزایش وزن گل بهصورت کنترلشده
با تغییر مقدار باریت، وزن گل بهصورت دقیق تنظیم میشود و فشار سازند مهار میگردد.
2. پایداری شیمیایی بالا
باریت با مواد افزودنی، نمکها و آب واکنش نمیدهد؛ بنابراین ساختار گل در طول عملیات پایدار میماند.
3. حداقل تأثیر بر ویسکوزیته
باریت برخلاف بسیاری از مواد وزنی، ویسکوزیته را بهشدت بالا نمیبرد و جریان گل در سیستم گردش حفظ میشود.
4. سایش کم تجهیزات حفاری
باریت استاندارد باعث تخریب مته و پمپها نمیشود و عمر تجهیزات را افزایش میدهد.
میزان مصرف باریت در عملیات حفاری
میزان مصرف باریت همیشه وابسته به عمق و فشار سازند است. یک بازهی تقریبی مصرف به این صورت است:
| نوع چاه | وزن هدف گل (ppg) | میزان مصرف باریت |
|---|---|---|
| چاههای کمفشار | 9.5 تا 10.5 | مصرف متوسط |
| چاههای معمولی | 11 تا 13 | مصرف بالا |
| چاههای پرفشار | 14 تا 16 | مصرف بسیار بالا |
مزایای استفاده از باریت در صنعت حفاری
در دسترس بودن حجم بالا برای پروژههای بزرگ
قیمت مناسب نسبت به جایگزینها
پایداری حرارتی و شیمیایی بالا
قابل استفاده در گلهای پایه آب و روغن
ایمن و بدون خطر واکنشپذیری
به همین دلیل، در بسیاری از کشورها باریت بخش ثابت زنجیره تأمین صنعت نفت است.
آرتا بیزینس؛ تأمینکننده باریت حفاری
در نهایت بدون توضیحات اضافی:
آرتا بیزینس تأمینکننده انواع باریت حفاری و باریت صنعتی مطابق استاندارد API است و امکان تامین سفارشهای عمده داخلی و صادراتی وجود دارد.
